Evenement details:

  • do
    26
    nov
    2015

    Hoe werkt politiek Den Haag?

    Persoonlijke impressie
    Op bezoek in de Tweede Kamer
    Donderdag 26 november

    fotoalbum

    fotoalbum

    26 November lijkt in eerste instantie net een schoolreisje: met twee volle Cubox-bussen op pad naar Den Haag. Het weer is zonnig, de stemming perfect, de verjaardag van Lotje (van Vincent) wordt bezongen met ‘hieperdepiephoera’ plus een gezond stukje fruit, en voor de lunch pikken we in Cuijk nog even een smakelijke blackbox op.

    Om verder de 162 kilometers goed door te komen, ontvangen we onderweg  - naast sterke ondernemersverhalen - een schriftelijk vragenlijstje om ideeën en wensen op te schrijven die onze (politieke) meesters Emile, Michiel en Eric straks onder hun hoofdkussen kunnen leggen. Zo gaan ze wellicht een beetje meer aan ons denken als de betreffende onderwerpen in de Kamer ter sprake komen. De lijstjes zullen worden aangeboden met een potje zaad en een potje Land van Cuijkse klei om te kunnen ontkiemen.

    In Den Haag aangekomen wordt het ineens een veel serieuzere aangelegenheid. Voordat we onze bestemming - de Tweede Kamer der Staten Generaal - binnengaan worden we niet alleen individueel gescreend, maar ook persoonlijk en picturaal verzocht ons half uit te kleden voor een totale bodyscan. Een naïeveling die een foto maakt van dit eigentijdse, maar ook naargeestige gebeuren, wordt meteen tot de orde geroepen: delete die foto. Maar binnen de deuren van het huis van de democratie wachten - gelukkig  met een volle glimlach - de bovenmeesters Emile Roemer (ER) en Michiel  van Veen (MvV) ons op, terwijl hun assistenten de gang van zaken van die middag uitleggen. Allereerst houden we in een ontvangst- en commissiekamer met beide heren een heel prettig Land van Kuuks vragenuurtje.

    Vragenuurtje
    Zo informeert Vincent Maassen (Bewegingscentrum, fysiotherapie) hoe de heren aankijken tegen de tomeloze macht en uitgaven van de zorgverzekeraars. Het wekt geen verbazing, dat beiden hier allervriendelijkst, maar wel 180˚ verschillend, op reageren. ER: ‘Hoe kun je nou bijvoorbeeld een half miljard euro besteden aan publiciteit voor zorgverzekeringen’.  Waarop MvV zegt: ‘dat dit bedrag helemaal niet zo ongepast is, als je bedenkt dat er 70 miljard euro omgaat in de hele branche’. Walter Arends (Financiële dienstverlening) stelt de liquiditeitsproblemen van het MKB aan de orde en vindt dat de overheid dit mede veroorzaakt door zich niet te houden aan de reguliere dertig dagen betalingstermijn. ER stelt als (instemmend) antwoord hierop ‘een soort boetebeding voor, zoals dit ook al voor het bedrijfsleven geldt’.

    Hein Vriens (Connector) werpt het probleem op van de enorme administratieve rompslomp op dit moment. Beide volksvertegenwoordigers beamen het zeer. ER en MvV zeggen nu eensgezind: ‘We zijn hierin erg doorgeslagen. Het is een oververhitte reactie op de verschillende crises die hebben plaats gevonden, zoals die van de bouw en de banken. In wezen gaat het om vertrouwen en zelf verantwoordelijkheid nemen. Dit moet snel terugkeren’. MvV stelt overigens wel ‘dat 80% van de regels door de verschillende brancheverenigingen zelf voor hun leden zijn ingevoerd!’. Philip van Haeren (Projectontwikkeling, Vagocom) vraagt hoe krimpregio’s - zoals het Land van Cuijk - toch in hun economische ontwikkeling kunnen worden gestimuleerd. Het antwoord is in feite ook hier eenduidig: vooral door samen te werken. ER doet er alsnog een schepje bovenop: ‘En ik zeg hier hardop, dat dorpen echt eens moeten ophouden met te vinden dat ze hun inwoners alle voorzieningen -  zoals school, kerk, verenigingsgebouw - moeten kunnen aanbieden in het eigen dorp. Immers, via een bepaalde clustering en goede samenwerking kunnen dorpen werkelijk betere en goedkopere dienstverlening geven’.

    Rondleiding
    Na dit zeer aangename vragenuurtje volgt een rondleiding door het gebouw. In drie ongeveer gelijke groepen komen we door verschillende gangen en zalen en krijgen ook af en toe wat leuke ‘inside information’. Want wij lopen mee met Michiel van Veen en gaan eerst de indrukwekkende Handelingenkamer in. Hier worden alle stukken die door de Tweede Kamer geproduceerd zijn, letterlijk in dikke boeken opgeslagen. Alles, maar dan ook alles, wat hier vanaf het spreekgestoelte gezegd is tot (pakweg) 2010 staat er geordend in enorme kasten, tot wel vier meter hoogte. Maar één schap is leeg: de oorlogstijd. Dit symboliseert onze sprakeloosheid en absolute  leegte in die tijd. In de nok heeft de kamer een fraaie lichtkoepel van glas in lood. In de tijd dat er nog geen elektrisch licht was, kon men zo door het natuurlijke licht van de koepel tot bijna in het donker doorwerken. (Over ijver en ambtenaren gesproken …) De Handelingenkamer ligt overigens in het hart van het Kamergebouw en was tijdens de Molukse treinkaping bij De Punt in 1977, tevens het stille zenuw-centrum waar de verantwoordelijke politici Den Uijl en v. Agt zelfs geslapen hebben!

    Als we vervolgens in een grote ‘feestzaal’ komen, blijkt dit de ruimte van de oude Tweede Kamer te zijn. Er konden hier nauwelijks 150 stoelen in, en een ruimere zaal was geen overbodige luxe. Nu valt het erg kleurrijke tapijt op, met grote vlakken in allerlei opvallende tinten. Wat het voorstelt? ‘Ik weet er geen eenduidig antwoord op’, aldus de rondleider. ‘Sommigen menen dat het staat voor de grote schakering aan bollenvelden in ons land; anderen beweren juist dat het de veelkleurigheid van onze samenleving symboliseert’. In de verschillende gangen zien we daarna vooral veel portretten. Van onze vorsten, van politici én van spraakmakende politieke gebeurtenissen. Zoals het  befaamde, geheime sigarengesprek tussen de heren Wiegel en van Agt, maar ook een fel gebarende boerenpartijleider Koekoek en de gloedvolle redenaar Marcus Bakker, destijds van de communistische partij.

    In één zaal hangen alle voormalige Tweede Kamervoorzitters bij elkaar. Het valt op dat de verschillende ego’s afstralen op de verschillende doeken. Zo staat de voorlaatste Kamervoorzitter Gerdi Verbeet (PvdA) vrij bescheiden en sober op het schilderslinnen,  terwijl Jeltje van Nieuwenhoven (ook PvdA) nogal groots te bewonderen is. Frans Weisglas (VVD) en Piet Bukman (CDA) zien we vooral in vrij rustieke pasteltinten, in de geest van die tijd. Als we tenslotte van Veen’s eigen kamer binnengaan valt meteen de ligging op. Gelijkvloers, met fraai zicht op het Binnenhof. Eigenlijk zou hij inmiddels al een wat grotere kamer én een verdieping hoger mogen hebben. ‘Immers, er is best een zekere hiërarchie in werkkamers in het gebouw. Hoe langer je Tweede Kamerlid bent, des te hoger je in het gebouw mag vertoeven en hoe groter ook je werkkamer is’. Maar hij vindt deze kamer zo aangenaam, dat hij er voorlopig niet weg wil. Het is trouwens ook een plek ‘waar je eerste rang zit wanneer de koning weer eens langs komt’. En inderdaad, je kunt - als je het raam een fractie openzet - soms ook best een flard van een gesprek met zijne majesteit oppikken’. (En zo komen de begrippen openbare ruimte en glazen huis hier dus prachtig tezamen)…

    Wie is straks de baas?
    Na de rondleiding krijgen we allemaal even een kortstondige impressie in de plenaire vergaderzaal. We vallen midden in een juridisch debat over het vluchtelingen - en veiligheidsvraagstuk. De betreffende minister (van der Steur) en staatssecretaris (Dijkhoff) zitten achter de tafel van het kabinet. De zetelverdeling in het parlement is opgebouwd uit politiek  ‘links ’, ‘rechts’ en ‘midden’. Allemaal gezien vanuit de stoel van de Kamervoorzitter. Opvallend is, dat stoelen van bepaalde kleine politieke partijen blijken te infiltreren in andere (grotere) partijen. Dit schijnt een kwestie van onderhandeling te zijn geweest (!). Zo heeft de Partij voor de Dieren zich met twee zetels keurig genesteld te midden van de PvdA en de SP, zit de SGP met drie zetels precies halverwege het VVD-vak, maar zit 50Plus met twee zetels midden achteraan.

    Wanneer we rond kwart over vijf de Tweede Kamer verlaten, staat in de ontvangsthal van het gebouw nog een intrigerende vraag: hoe zien wij de toekomst van de Staten Generaal. Oftewel: wie is straks de baas in ons land? De minister-president? Het parlement? Brussel? Of .. de burger? Het is interessant voer om over na te denken en dat gaan we vervolgens lekker doen in het tegenover liggende restaurant Dudok.
    Na het soepel verlopende diner - al was voor sommigen het toetje een beetje in de war - delen we op de terugweg in de bus naar het eigen Land van Cuijk, onze laatste politieke indrukken en de eerste burgerlijke tweets: zeker, het was me het dagje wel.
    (En het bezoek blijkt nadien nog wat specialer te zijn geweest, want er is inmiddels officieel besloten dat het historische gebouw ruim vijf jaar dicht gaat. Voor renovatie!)

    Foto's: Berry Poelen fotografie Cuijk